|  |   |  |  
 

آموزش آرایه های ادبی در شعر فارسی

تضمين

 

عنوان آرايه: تضمين: 

 توصيف آرايه:

تضمين آن است كه بيتى يا مصراعى از شعر ديگران در شعر خويش درج كند و چنانچه

جايگاه مناسبى داشته باشد و در عذوبت و رونق ما قبل بيفزايد، آن را پسنديده دارند

 

چنانكه« رشيد» گفته است و مصراع« عنصرى» را تضمين كرده است:

نمود تيغ تو آثار گفت فلك   « چنين نمايد شمشير خسروان آثار»

 

و گاهى شاعر تنبيه كند در شعر خويش كه چيزى از گفته

ديگران تضمين مى‌كنم چنانكه انورى گفته است:

در اين مقابله يك بيت ازرقى بشنو   نه از طريق تنحُّل بوجه استدلال
« زمرد و گيه سبز هر دو همرنگند   و ليك زين به نگين‌دان كشند و زان به جوال»

 

البته« تضمين» در فن عروض به معناى ديگرى آمده است و آن

« وابسته بودن قافيۀ بيت به مابعد خود است بدان سان كه بيت به استقلال، معناى تمام نداشته باشد»

تضمين در شعر پارسى نسبت به شعر تازى كمتر ديده مى‌شود

و بيشتر در مواردى كه شاعر بخواهد به طريق هزل و ظرافت شعر بسرايد بكار مى‌رود.

نرم افزار های ادبی

نرم افزار دُرج

نرم افزار دُرجنرم افزار دُرج

نرم افزار تاریخ ایران اسلامی

نرم افزار تاریخ ایران اسلامینرم افزار تاریخ ایران اسلامی

شاهنامه فردوسی

شاهنامه فردوسیشاهنامه فردوسی

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانا

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانانرم افزار مثنوی و معنوی مولانا