|  |   |  |  
 

آموزش آرایه های ادبی در شعر فارسی

تلميح

 

عنوان آرايه: تلميح: 

 توصيف آرايه:

تلميح در لغت به معنى اشاره كردن است و در اصطلاح آن است كه در اثناى سخن،

به آيه يا حديث يا داستان يا مثل و يا اصطلاحى از اصطلاحات علمى اشاره كنند.

 

تا چه بازى رخ نمايد، بيدقى خواهيم راند   عرصۀ شطرنج رندان را، مجال شاه نيست

 

اشاره است به اصطلاحاتى از بازى شطرنج يعنى رخ و بيدق و شاه.

حديث هول قيامت كه گفت واعظ شهر   كنايتى است كه از روزگار هجران گفت

 

اشاره است به« كنايه» كه يكى از موضوعات علم بيان مى‌باشد.

بلاگردان جان و دل، دعاى مستمندان است   كه بيند خير آن خرمن كه ننگ از خوشه‌چين دارد

 

اشاره است به حديث:« لاٰ يَرُدُّ الْقَضَاءَ إِلاَّ الدُّعَاءُ».

صوفى از باده به اندازه خورد نوشش باد   ور نه انديشۀ اين كار فراموشش باد

 

تلميح است به ضرب المثل معروف:« اندازه نگهدار كه اندازه نكوست».

حديث عشق ز حافظ شنو نه از واعظ   اگر چه صنعت بسيار در عبارت كرد

 

اشاره است به صنايع بديعى اعم از صنايع لفظى و معنوى.

عشق و شباب و رندى مجموعۀ مراد است   چون جمع شد معانى گوى بيان توان زد

 

تلميح است به دو فن از فنون بلاغى يعنى فن معانى و فن بيان.

غمناك نبايد بود از طعن حسود اى دل   شايد كه چو وابينى، خير تو در اين باشد

 

تلميح است به آيۀ شريفۀ:« عَسىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ».

پيراهنى كه آيد از او بوى يوسفم   ترسم برادران غيورش قبا كنند

 

تلميح است به داستان پيراهن يوسف در سورۀ يوسف:« اِذْهَبُوا بِقَمِيصِي هٰذٰا فَأَلْقُوهُ

عَلىٰ وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيراً» يعنى پيراهن مرا ببريد و به روى پدرم افكنيد تا بينا شود.

نرم افزار های ادبی

نرم افزار دُرج

نرم افزار دُرجنرم افزار دُرج

نرم افزار تاریخ ایران اسلامی

نرم افزار تاریخ ایران اسلامینرم افزار تاریخ ایران اسلامی

شاهنامه فردوسی

شاهنامه فردوسیشاهنامه فردوسی

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانا

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانانرم افزار مثنوی و معنوی مولانا