|  |   |  |  
 

گفتار 11 - حادثه پردازي و کشمکش

گفتار 11   حادثه پردازي و کشمکش
حادثه پردازي
مصطفی مستور در مبانی داستان کوتاه می نویسد:
«هنرمندي و خلاقیت داستان نویس در فرایند تبدیل طرح به داستان نمود و ظهور می یابد. داستان نویس با برگرفتن عناصر داستان و
تزریق آنها در ساختمان طرح ، دست در کار آفرینش داستان می شود. چارچوب فنی و استخوانی طرح در سیر تبدیل شدن به داستان،
گوشت و پوست می گیرد و فربه می شود.»
اگر یادتان باشد در نوشتن خط طرح قرار شد نگران حس برانگیزي نباشیم و آنچه مهم بود درستی روابط علی و معلولی حوادث داستان
بود. در خط طرح ما می خواستیم به سوالات منطقی موجود در داستان پاسخ گفته باشیم . در واقع تمام چراها و چگونه هایی که خواننده و
خود نویسنده از داستان دارند باید در طرح جواب داده می شد. بنابراین انتظار نمی رود که کسی با خواندن طرح داستان اشک بریزد یا
قهقهه بزند و یا به هر شکلی متاثر شود.
خوب! بعد از آنکه خیالتان از بابت محکم بودن چارچوب داستان راحت شد و شخصیتها و نوع روابطشان شفاف شد نوبت به آن می رسد
تا یک گام بلند دیگر به سمت ایجاد یک داستان بردارید و آن حادثه پردازي یا کشمکش است.
اگر در یک تقسیم بندي کلی داستان را داراي سه بخش عمده ي شروع، میانه و پایان بدانیم، این بخش بیشترین سهم را در بخش
میانی داستان به خود اختصاص خواهد داد.
بعد از آنکه تعادل به هم خورد داستان با ورود به بخش میانی(تنه) خود ادامه می یابد و در این مرحله نویسنده می کوشد از طریق
چیدمان حوادث و تعلیق و کشمکشی که ایجاد می کند مخاطب را از سویی تا پایان حفظ کند و از سویی پیام نهفته در اثر را به او منتقل
نماید. نیاز به توضیح نیست که اگر مساله ي داستان به سرعت حل شود دیگر جذابیتی براي خواننده باقی نمی ماند.
کشمکش حاصل دونیروي مخالف است که در برابر هم قد علم می کنند. خواستن و نخواستن. من می خواهم بلال هایم را به قیمت
منصفانه بفروشم اما شریکم نمی خواهد! داش اکل از طرفی عاشق مرجان شده است اما از طرفی این کار را خیانت به او می داند. بین این
خواستن و نخواستن هاست که حادثه ها شکل می گیرد و خواننده کنجکاو می شود خودش را جاي شخصیتها بگذارد و حوادث را شخصا
تجربه کند و از این راه خودش را محک بزند.
مهدي قزلی در داستان نویسی از صفر می نویسد:
45
«کشمکش بین دونیروي ناهمسو یا متضاد پیش می آید. نیروهاي بیرونی و درونی. شروع کشمکش از همان مانع که موجب عدم
تعادل شده سرچشمه می گیرد. مساله داستان در کشمکش نیروهاي ناهمسو تحلیل می شود، باعث هیجان و انتظار خواننده می شود و
باعث می شود مخاطب تا پایان همراه داستان بماند.»
اما قبل از اینکه به انواع کشمکش در داستان اشاره کنیم لازم به توضیح است که تعاریف فوق برگرفته از آموزه هاي کلاسیک و
تعریف شده ي داستان نویسی است که به تناسب نیاز کارگاه انتخاب شده است. ممکن است شما مثالهاي متنوعی از داستانهایی که خوانده
اید به ذهنتان برسد که اشکالی دگر گونه داشته باشند. مثلا شما بگویید من داستانی خوانده ام که اصلا کشمکشی در آن وجود ندارد و تا
پایان هیچ حادثه ي خاص و مهمی دیده نمی شود.
در پاسخ به این سوال بد نیست به نوع تقسیم بندي «مستور» از ساختار طرح داستان توجه کنید. وي در تقسیم بندي عوامل موثر شکل
دهنده ي طرح داستان از عاملی به نام «ناپایداري» استفاده می کند که به زعم حقیر مفهومی جامعتر و دربرگیرنده تر از
عامل«کشمکش»- که سالهاست مورد تدریس مدرسین آموزش داستان نویسی است- در خود دارد. وي در توضیح ناپایداري می نویسد:
«هر طرح براي حرکت خود از ناپایداري و رسیدن به تعادل بر بستري از ناسازگاري حرکت می کند گرچه عامل پیدایش ناپایداري ها
لزوماً کشمکش نیست، ناسازگاري و کشمکش اغلب سهم زیادي در به وجود آوردن موقعیت هاي ناپایدار و در نتیجه گسترش داستان
دارند.»
وي در ادامه به داستان «تلفن بی موقع» اثر ریموند کارور اشاره می کند :
با زنگ بی موقع تلفن، زن و شوهري وحشت زده از خواب بیدار می شوند و موقعیت ناپایداري شکل می گیرد. این موقعیت بر هیچکدام
از انواع ناسازگاري ها منطبق نیست. ادامه ي داستان کوششی است براي بازگرداندن این موقعیت به حالت جدیدي از تعادل.
در داستان فوق بعد از آن تلفن بی موقع، زن و شوهر تا صبح نمی خوابند و از مسائلی با هم حرف می زنند که شاید در حالت عادي به
آن توجهی نداشته اند. هیچ اتفاق خاصی نمی افتد و کشمکش آشکاري وجود ندارد.
پرداختن جزیی تر به چنین داستانهایی که ویژگیهاي خاص خود را دارند در حال حاضر دستور کار ما نیست و خواهش بنده این است که
فعلاً سوداي نوشتن اینگونه داستانها را -که به ظاهر آسان می نمایند- از سر بیرون کنید. اگر مجالی دست داد در این مورد بیشتر صحبت
خواهیم کرد.

برچسب ها: آموزش داستان نویسی

نرم افزار های ادبی

نرم افزار دُرج

نرم افزار دُرجنرم افزار دُرج

نرم افزار تاریخ ایران اسلامی

نرم افزار تاریخ ایران اسلامینرم افزار تاریخ ایران اسلامی

شاهنامه فردوسی

شاهنامه فردوسیشاهنامه فردوسی

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانا

نرم افزار مثنوی و معنوی مولانانرم افزار مثنوی و معنوی مولانا