|  |   |  |   |

کتاب های شاعران فارسی زبان معاصر و کهن

افسانه ارشمیدس با کنیزک چینی

مــغــنــی یـکــی نــغــمــه بــنــواز زودکــز انــدیـشــه در مــغــزم افــتــاد دود
چــنــان بــرکــش آن نــغــمــه نـغــز راکـه سـاکـن کـنـی در سـر ایـن نـغـز را
***
هـم از فــیـلــســوفــان آن مـرز و بــومچــنــیـن گــفــت پــیـری ز پــیـران روم
کــه بــود از نـدیـمــان خــســرو خــرامهـنـر پـیشـه ای ارشـمـیـدس بـه نـام
ز یــونــانــیــان مــحـــتـــشــم زاده اینـــدیـــده چـــو او گـــیـــتـــی آزاده ای
خـزینه بـسـی داشت خـوبـی بـسـیبــه یـونـان نـبــد خــوبــتــر زو کـســی
خـردمـنـد و بـا رای و فـرهنـگ و هوشبــه تــعــلـیـم دانـا گـشــایـنـده گـوش
ارســطــوش فــرزنــد خـــود نــام کــردبــه تــعــلــیــم او خــانــه بــدرام کــرد
ســـکـــنـــدر بـــدو داد دیــوان خـــاصکــزو دیـد غــم خــوارگــان را خــلــاص
کــنـیـزی کــه خــاقــان بــدو داده بــودبـه روس آن هـمـه رزمـش افـتـاده بـود
بــدان خــوبــروی هــنــر پــیــشــه دادهـنـر پــیـشـه را دل بــه انـدیـشـه داد
چــو صــیــاد را آهــو آمــد بـــه دســتنـشـد سـیر از آن آهوی شـیر مـسـت
بــدان تـرک چـیـنـی چـنـان دل سـپـردکـه هنـدوی غـم رخـتـش از خـانه بـرد
ز مــشـــغــولــی او بـــســـی روزگــارنــیــامــد بـــه تـــعـــلـــیــم آمــوزگـــار
ســـرایـــنـــده اســــتــــاد را روز درسز تـــعــلــیــم او در دل افــتـــاد تـــرس
کـه گـوئی چـه ره زد هـنـر پــیـشـه راچــه شــوریـد در مـغـزش انـدیـشـه را
بــه تــعــلــیــم او بــود شــاگــرد صــدکــه آمــوخــتـــنــدی ازو نــیــک و بـــد
اگــر ارشــمــیــدس نــبــودی بــجــاینــود نــه بـــدنــدی بـــدو رهــنــمـــای
سـراینده را بـسـتـه گـشـتـی سـخـنکــزان ســکــه نـو بــود نـقــش کــهـن
و گــر بـــودی او یــک تــنــه یــادگــیــرسـخــن گـوی را بــر گـشـادی ضـمـیـر
نـیـوشــنـده یـک تــن کـه بــخــرد بــودز نــابـــخــردان بـــهــتـــر از صــد بـــود
هـنـر پـیشـه را پـیش خـوانـد اوسـتـادکـه چــونـسـت کـز مـا نـیـاری تــو یـاد
چـه مشـغولی از دانشـت بـاز داشـتبـه بـی دانشـی عـمر نتـوان گذاشـت
چــنـیـن بــاز داد ارشــمـیـدس جــوابکـــه بـــر تـــشـــنــه راه زد جـــوی آب
مـرا بــیـشـتــر زانـک بــنـواخــت شـاهبــه مـن داد چـیـنـی کـنـیـزی چـو مـاه
جـوانـی و زانـسـان بـتـی خـوب چـهـربـدان مـهربـان چـون نـبـاشـم بـه مـهر
بــدان صــیـد وامـانـده ام زیـن شــکــارکـه یـک دل نـبــاشــد دلـی در دو کــار
چـو دانـسـت اسـتـاد کـان تـیـز هـوشبــه شـهـوت پــرسـتـی بــرآورد جـوش
بــگــفــت آن پــری روی را پــیـش مـنبـــبـــایــد فــرســتــاد بــی انــجــمــن
بـــبـــیــنــم کــه تـــاراج آن تـــرکــتـــازتــو را از سـر عـلـم چــون داشـت بــاز
شـد آن بـت پـرسـتـنـده فـرمـان پـذیـرفــرســتــاد بـــت را بـــه دانــای پـــیــر
بــرآمــیـخــت دانـا یـکــی تــلــخ جــامکــه از تـــن بـــرون آورد خـــلــط خـــام
نـه خـلـطـی کـه جـان را گـزایش کـنـدولــی آنــکــه خــون را فــزایـش کــنــد
بـــپــرداخــت از شــخــص او مــایــه رادوتــا کــرد ســرو ســهــی ســایــه را
فــضــولــی کــز آن مـایـه آمـد بــه زیـربــه طـشـتــی در انـداخــت دانـا دلـیـر
چـو پـر کـرد از اخـلاط آن مایه طـشـتبــت خــوب در دیـده نـاخــوب گـشــت
طــراوت شـــد از روی و رونــق ز رنــگشــد از نـقــره زیـبــقـی آب و ســنـگ
بـــخـــوانــد آن جـــوان هــنــرمــنــد رابـــدو داد مـــعـــشـــوق دلـــبـــنـــد را
کــه بــســتــان دلــارام خــود را بــنــازســرشــادمــانــه ســوی خــانــه بـــاز
جـوانـمـرد چـون در صـنـم بـنـگـریسـتبـه اسـتـاد گفت این زن زشت کیست
کــجــا آنــکــه مــن دوســتــارش بــدمهـمــه ســالــه در بــنــد کــارش بــدم
بــفــرمـود دانـا کــه از جــای خــویـشبـیـارنـدش آن طـشـت پـوشـیده پـیش
ســرطـشــت پــوشـیـده را بــرگـرفـتدران داوری مـانـد گـیـتــی شــگــفــت
بـــدو گــفــت کــایــن بــد دلــارام تــو!بــدیــن بــود مــشــغــولــی کــام تــو!
دلــیـل آنــکــه تــا پــیـکــر ایـن کــنــیـزاز ایـن بــود پــر بــود پــیـشــت عــزیـز
چــو ایـن مـایـه در تــن نـمـی دانـیـشبــه صـورت زن زشـت مـی خــوانـیـش
چــه بــایـد ز خـون خــلـط پــرداخــتــنبـدین خـلط و خـون عاشقی ساخـتـن
مـریـز آب خــود را در ایـن تــیـره خــاککــز ایــن آب شــد آدمــی تـــابـــنــاک
درایـــن قـــطــــره آب نـــاریـــخــــتــــهبــســی خــرمــیـهـاســت آمـیـخــتــه
بــه چــنـدیـن کـنـیـزان وحــشـی نـژادمــده خــرمـن عــمـر خــود را بــه بــاد
یـکـی جــفـت تــنـهـا تــو را بــس بــودکـه بـسـیـار کـس مـرد بـی کـس بـود
از آن مــخــتـــلــف رنــگ شــد روزگــارکــه دارد پــدر هـفــت و مــادر چــهــار
چـو یک رنگ خـواهی که بـاشد پـسـرچــو دل بــاش یــک مــادر و یــک پــدر
چــو دیـد ارشــمـیـدس کـه دانـای رومچــگـونـه کـشــیـد انـگـبــیـن را ز مـوم
بـه عـذری چـنـیـن پـای او بــوسـه دادوزان پــس نـظــر ســوی دانــش نـهـاد
ولـیـکــن دلــش مـیـل آن مـاه داشــتکـه الـحـق فـریـبـنـده دلـخـواه داشـت
دگـر ره چـو سـبــزی درآمـد بــه شـاخسـهـی سـرو را گـشـت مـیـدان فـراخ
بـنفـشـه دگـر بـاره شـد مـشـگـپـوشسـر نرگـس آمد ز مسـتـی بـه جـوش
گـل روی آن تــرک چــیـنـی شــکـفـتشــمــال آمــد و راه مــیـخــانــه رفــت
دل ارشـــمـــیــدس درآمـــد بـــه کـــارچــو مـرغـان پــرنـده بــر شــاخــســار
ز تــعــلــیـم دانــا فــروبــســت گــوشدر عــیـش بــگــشــاد بــر نــاز و نـوش
پــریـوار بــا آن پــری چــهــره زیـســتچه ایمن کسی کو نهان چون پریست
عـتــاب خــود اسـتــاد ازاو دور داشـتدلـش را بـدان عـشـق مـعـذور داشـت
چو بگذشت ازین داستان یک دو سالغـزالـه شـد از چــشـم چـیـنـی غـزال
گــل ســرخ بــر دامــن خــاک ریــخــتسـرایـنـده بـلـبـل ز بـسـتـان گـریـخـت
فـــرو خـــورد خــــاک آن پــــری زاده راچــنــان چــون پـــری زادگــان بـــاده را
***
فــلـک پــیـشــتــر زیـن کــه آزاده بــوداز آن بـــه کـــنـــیــزی مـــرا داده بـــود
همان مهر و خدمتـگری پـیشه داشتهـمـان کـاردانـی در انـدیـشـه داشـت
پــــیـــاده نــــهـــاده رخــــش مــــاه رافــرس طــرح کــرده بـــســی شــاه را
خـجــسـتــه گـلـی خـون مـن خـورد اوبــجــز مـن نـه کـس در جـهـان مـرد او
چــو چــشــم مـرا چــشــمـه نـور کـردز چــشـم مـنـش چـشـم بــد دور کـرد
ربـــایــنــده چــرخ آنــچــنــانــش ربــودکـه گـفــتــی کـه نـابــود هـرگـز نـبــود
بــخــشــنــودیـی کــان مــرا بــود از اوچــگــویــم خــدا بــاد خــشــنــود از او
مرا طـالعـی طـرفـه هسـت از سـخـنکــه چــون نـو کــنـم داســتــان کـهـن
در آن عـیـد کـان شـکـر افـشـان کـنـمعـروسـی شـکـر خـنـده قـربــان کـنـم
چـو حـلـوای شـیرین همـی سـاخـتـمز حـــلــواگــری خـــانــه پـــرداخـــتـــم
چـو بـر گـنـج لـیـلـی کـشـیـدم حـصـاردگــر گــوهــری کـــردم آنــجـــا نــثـــار
کـنـون نیز چـون شـد عـروسـی بـسـربــه رضــوان ســپــردم عـروســی دگـر
نــدانـم کــه بــا داغ چــنـدیـن عــروسچـــگــونــه کــنــم قــصـــه روم و روس
بــه ار نـارم انـدوه پــیـشــیـنـه پــیـشبـدین داستـان خوش کنم وقت خویش

گروه کتاب پایگاه خبری شاعر
منبع : درج

چاپ ایمیل