|  |   |  |   |

 

 

 

  • قالب های شعر فارسی
  • آرایه های ادبی
  • اوزان شعر فارسی
  • مقاله های ادبی
  ترجیع بند: ترجیع بند از چند قطعه شعر تشکیل شده است که هر کدام از این قطعه شعرها دارای قافیه ...
  آرایه ابداع: هر گاه در عبارتى، چند صنعت بديعى آورند، آن را ابداع نامند: وَ قِيلَ يٰا أَرْضُ ...
  • شعر انتظار
  • اشعار عاشورایی
  • شعر مقاومت
  • شعر طنز
  • شعر کودک

ردّ العَجُز على الصّدْر

 

عنوان آرايه: ردّ العَجُز على الصّدْر: 

 توصيف آرايه:

« هُنَّ لِبٰاسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبٰاسٌ لَهُنَّ»

در نثر، جزء اول جمله را« صدر»، جزء آخر آن را« عَجُز» يعنى دنباله و ما بين آن دو را

« حشو» يا« آگين» نامند و در نظم، جزء اول بيت را صدر، جزء آخر آن را عجز، جزء آخر از

 

مصراع اول را عروض يا كنار، جزء اول از مصراع دوم را ابتدا و ما بين آنها را« حشو» گويند.

صنعت رد العجز على الصدر در نثر، آن است كه يكى از دو كلمۀ مكرر يا متجانس را

در آغاز جمله و ديگرى را در پايان آن آورند مانند سائل اللّئيم يرجع و دمعه سائل كه

سائل اولى از سؤال است و دومى از سيلان يعنى سائل از فرومايه، اشكش بود سائل.

و در نظم، آن است كه يكى از دو كلمۀ مكرر يا متجانس را در عجز و ديگرى را در

صدر يا عروض يا ابتدا يا حشو قرار دهند.

در عجز و صدر

ما در پياله عكس رخ يار ديده‌ايم   اى بيخبر ز لذت شرب مدام ما

 

گوش كن پند اى پسر وز بهر دنيى غم مخور   گفتمت چون دُر حديثى گر توانى داشت گوش

 

در عجز و حشو

اگر به دست من افتد فراق را بكُشم   به آب ديده دهم باز، خونبهاى فراق

 

در عجز و عروض

دل در قفس تو رام شد حيف   مرغ دل اسير دام شد حيف

 

در عجز و ابتدا

در دير مغان آمد يارم قدحى در دست   مست از مى و مى‌خواران، از نرگس مستش مست

 

در عجز و حشو

نه من از خلوت تقوا به در افتادم و بس   پدرم نيز بهشت ابد از دست بهشت

 

در اين صنعت ممكن است دو كلمۀ مكرّر، مشترك لفظى و معنوى باشند:

آفتاب از روى او شد در حجاب   سايه را باشد حجاب از آفتاب

 

من از دست غمت مشكل برم جان   ولى دل را تو آسان بردى از من

 

و يا مشترك لفظى باشند:

روى جانان طلبى آينه را قابل ساز   ور نه هرگز گل و نسرين ندمد ز آهن و روى

چاپ ایمیل

  • شاعران-معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37
  • 38
  • 39
  • 40
  • 41
  • 42
  • 43
  • 44
  • 45
  • 46
  • 47
  • 48
  • 49
  • 50
  • 51
  • 52
  • 53
  • 54
  • 55
  • 56
  • 57
  • 58
  • 59
  • 60
  • 61
  • 62
  • 63
  • 64
  • 65
  • 66
  • 67
  • »
  • شاعران منتخب معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • »