|  |   |  |   |

 

 

 

  • قالب های شعر فارسی
  • آرایه های ادبی
  • اوزان شعر فارسی
  • مقاله های ادبی
  ترجیع بند: ترجیع بند از چند قطعه شعر تشکیل شده است که هر کدام از این قطعه شعرها دارای قافیه ...
  آرایه ابداع: هر گاه در عبارتى، چند صنعت بديعى آورند، آن را ابداع نامند: وَ قِيلَ يٰا أَرْضُ ...
  • شعر انتظار
  • اشعار عاشورایی
  • شعر مقاومت
  • شعر طنز
  • شعر کودک

عطف بيان( ترادف)

 

 عنوان آرايه: عطف بيان( ترادف): 

 توصيف آرايه:

مانند« شاه شجاع» در بيت زير:

داور دين،- شاه‌شجاع-، آن كه كرد   روح قُدُس، حلقۀ امرش به گوش

 

كه عطف بيان است براى« داور دين» و از موجبات اطناب.

عطف مترادف بر مترادف: مانند عطف« خطا» بر« سهو» در:

سهو و- خطاى- بنده چو گيرند اعتبار   معنىِ لطف و رحمت پروردگار چيست

 

و عطف« پرده» بر« نقاب» در:

جمال يار ندارد نقاب و- پرده- ولى   غبار ره بنشان تا نظر توانى كرد

 

و عطف« ناتوانى» بر« ضعف» در:

با ضعف و- ناتوانى-، همچون نسيم خوش باش   بيمارى اندر اين ره، خوشتر ز تندرستى

 

و عطف« معدن» بر« كان» در بيت زير:

گر پرتوى ز تيغت بر كان و- معدن- افتد   ياقوت سرخرو را بخشند رنگ كاهى

 

لازم به ياد آورى است كه عطف مترادف بر مترادف براى تأكيد است.

عطف خاص بر عام: كه يكى ديگر از موجبات اطناب است مانند آيۀ شريفۀ« حٰافِظُوا

عَلَى اَلصَّلَوٰاتِ وَ اَلصَّلاٰةِ اَلْوُسْطىٰ»- صلوة وسطى يعنى نماز عصر به واسطۀ آن كه بين دو

نماز روز و دو نماز شب قرار دارد و هر يك از نمازهاى پنج‌گانه كه بين نمازهاى ديگر

واقع شده است- كه صلاة وسطى يعنى نماز وسط، اخص است از صلوات-« فِيهِمٰا فٰاكِهَةٌ وَ

نَخْلٌ وَ رُمّٰانٌ» كه نخل و رمان اخص‌اند از فاكهه. عطف خاص بر عام بيشتر براى آگاهانيدن

شنونده است از ارزش و اهميت خاص.

بكن معامله‌اى- وين دل شكسته بخر-   كه با شكستگى ارزد به صد هزار درست

 

جملۀ« اين دل شكسته بخر» خاص است و« بكن معامله‌اى» عام.

نذر كردم گر از اين غم بدر آيم روزى   تا در ميكده شادان و- غزلخوان- بروم

 

كه« غزلخوان» يعنى معطوف، اخص است از« شادان» يعنى معطوف عليه.

روى جانان‌طلبى، آينه را قابل ساز   ورنه هرگز گل و- نسرين- ندمد ز آهن و روى

 

كه در آن معطوف يعنى نسرين خاص است و معطوف عليه يعنى گل عام- ممكن

است منظور از گل، گل محمدى باشد كه در آن صورت عطف خاص بر خاص خواهد بود.

عطف عام بر خاص: إِنَّ صَلاٰتِي وَ نُسُكِي...- آيه- كه در آن« نسكى» اعم است از

« صلوة». عطف عام بر خاص براى افادۀ تعميم است.

جهان چو خلد برين شد به دور سوسن و گل   ولى چه سود كه در وى نه ممكن است خلود

 

گل- معطوف- اعم است از سوسن- معطوف‌عليه- حافظ مى‌خواهد بگويد: جهان

چو خلد برين شد به دور سوسن و ياسمن و لاله و نسرين و غيره ولى چه سود كه در آن

نمى‌توان جاودانه بود.

چاپ ایمیل

  • شاعران-معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37
  • 38
  • 39
  • 40
  • 41
  • 42
  • 43
  • 44
  • 45
  • 46
  • 47
  • 48
  • 49
  • 50
  • 51
  • 52
  • 53
  • 54
  • 55
  • 56
  • 57
  • 58
  • 59
  • 60
  • 61
  • 62
  • 63
  • 64
  • 65
  • 66
  • 67
  • »
  • شاعران منتخب معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • »