|  |   |  |   |

نقد اشعار و کتاب های شاعران و نویسندگان

نگاهی به شعر یاد ایام نوشته ی خانم آرزو پناهی

سلام دوستان امروز یکی دیگه از اشعاردوست عزیزم خانم پناهی مورد برسی قرار میدیم این شعر احساسات زیبایی مثل بقیه اشعار ایشان داره اما مشکلات وزنی از اون زیبایی شعر کاسته..

ای خوشا یاران بی یاور سرایی داشتند
همدم و همصحبت و مستانه جایی داشتند
کفتران خانگی ٬آیین عشق و منزلی
از برای جفت خود عشق خدایی داشتند
این دو بیت اول از نظر وزن و قافیه مشکل چندانی نداره البته مصرع دوم بیت دوم میشد زیباتر بیان بشه

هر کجایی محفل و شمعی به پا شد بیش و کم
بهر دلگرمی خود سور و صفایی داشتند
این بیت کلا مشکل وزنی داره و اصلا با دو بیت بالا هم خوانی نداره

مثال:
هر کجا روشن شود شمعی به محفل بیش و کم
بهر دلگرمی یکی سور وصفایی داشتند


بیت بعدی:
ساقیان میکده لبخند زنان با جان دل
بهر عشاق غزل گو جام زیبایی داشتند

در این بیت مصرع اول روان نیست و مصرع دوم کلمه ی ردیف {زیبایی}امده که با {صفایی.خدایی}هم قافیه هست اما استفاده از این کلمه وزن شعر بهم ریخته و هم میشه مدتها وقت گذاشت که همین کلمه درست بشه هم میشه از کلمه ی ساده تری استفاده کرد

مثال:
ساقیان میکده جامی دهند از جان و دل
کاش عشاق غزل گو هم نوایی داشتند

بیت بعدی:
هیز چشمان با همان آلودگی
بهر ناموس رفیق شرم و حیایی داشتند

این بیت میشه گفت یه جمله ی قافیه داره بیشتر تا یه بیت از یه غزل که کاملا مشکل وزنی در اون آشکارا به چشم میاد.

مثال:
هیز چشمان سیه رو میشدن با معرفت
بهر ناموس رفیقان گر حیایی داشتند

بیت بعدی:
سینه همسایه از بهر دگر همسایگان در شور بود
با همان نان و پنیر و سبزی تازه بهایی داشتند
این بیت هم اشکال وزنی داره هم از نظر من اشکال مفهومی

مثال:
میشد آن دم این دعااز بهر یاران مستجاب
بر خریدِ لقمه نانی گر بهایی داشتند

بیت بعدی:
دور کرسی ٬شام یلدا ٬در زمستانهای سرد
فال حافظ بود و بر روحش ثنایی داشتند
این بیت مشکل چندانی نداره و خوبه تقریبا

بیت بعدی:
لیک اندر این زمان آجری و آهنی
از برای عشق خود قصد جدایی داشتند
این بیت هم اشکال وزنی داره هم ایراد مفهومی و باید بگم کلمه ی جدایی اینجا جالب در نمیادو مثالی که زدم هم به نظر خودم جالب نیست اما چون نمیخوام زیاد تو شعر شاعر دست ببرم فقط به ذکر اینکه جالب نیست اکتفا میکنم

مثال:
گشته قلب عاشقان چون سنگ خارایی زکوه
جای عشقی آتشین قصد جدایی داشتند

بیت بعدی:
بلبلان خاموش گشتند از نفس
با کدامین ساز ممکن هم نوایی داشتند

این بیت هم مصرع اول مشکل وزنی داره

مثال:
بلبلان در این سرا خاموش گشتند از نفس
با کدامین ساز ممکن همنوایی داشتند؟

بیت بعدی:
دیگر از لیلی و مجنون ها نباشد ٬کو اثر؟
با دلان آهنی حکم جفایی داشتن

در این بیت هم مصرع دوم مشکل وزنی داره مثل بقیه ابیات

مثال:
دیگر از لیلی و مجنون ها نباشد ٬کو اثر؟
بهر معشوقان یکی حکم جفایی داشتند

بیت بعدی:
نیست رحمی بر دل همسایه ای
اذیت و آزار و فریاد و صدایی داشتند

وقتی خواننده به این بیت میرسه فکر میکنه یه دفعه شاعر در وسط شعر داستان کوتاه نوشته و حدس من اینه که شاعر از سر و صدای همسایش به تنگ اومده کلا فراموش کرده این شعر بوده که مینوشته یا داستان البته خانم پناهی بسیار مهربان هستند و قطعا به جای اینکه به همسایه بگن ساکت باش منعکس کردن تو شعر

مثال:

چون نباشد رحم بر دل، بینی آن همسایه را
بهر آزار و اذیت بین، چه نایی داشتند

بیت بعدی:
نیست غیرت بر دل ظاهرْ رفیق
چشم بر ناموس یکدیگر٬ خدایی داشتند

یک بیت در بالا مشابه همین اومده با همین مفهوم و این بیت تکراری محسوب میشه و مثالی نمیزنم

بیت بعدی:
ابرها گم گشته اند در آسمان اندرون
چشمها گریان شد از بس که جفایی داشتند
این بیت هم مصرع اول روان نیست هم کلمه ای که استفاده شده{جفایی}تکراریه و بیت قبلی چون در شعر تکراری بود وقتی حذف بشه میشه کلمه ی{خدایی}اینجا استفاده کردگر چه خدایی در بیت اول هم اومده اما چون این غزل خیلی طولانیه چند بیتی باید حذف بشه طبق قواعد و بهتره بیت بالا حذف بشه به نظر من چون این بیت زیباتره البته تشخیص این با شاعره

مثال:
ابرها گم گشته اند در آسمان قلب من
کاش نامردان به دنیا هم خدایی داشتند

بیت بعدی:
قلبها از سنگ شد سرد و شقی
نیست اشکی که زمانی آرزویی داشتند

این بیت چندتا ایراد داره مصرع اول وزنش مشکل داره مصرع دوم هم کلمه ی ردیفش در تمام شعر کلمات ردیف به{ایی}ختم مشه اما این کلمه به{یی}ختم شده و چون معمولا غزل اینهمه طولانی نیست و این بیتم دو جانبه ایراد داره کلا حذف بشه بهتره اما اون به تشخیص شاعر بستگی داره که بخواد حذف کنه یا یه بیت دیگه جایگزین کنه

از همراهی همه شما عزیزان ممنونم





بخش نقد ادبی | پایگاه  خبری شاعر


منبع: شعر نو

برچسب ها: نقد شعر, نقد داستان, نقد ادبی

چاپ ایمیل