|  |   |  |   |

 

 

  • قالب های شعر فارسی
  • آرایه های ادبی
  • اوزان شعر فارسی
  • مقاله های ادبی
  ترجیع بند: ترجیع بند از چند قطعه شعر تشکیل شده است که هر کدام از این قطعه شعرها دارای قافیه ...
  آرایه ابداع: هر گاه در عبارتى، چند صنعت بديعى آورند، آن را ابداع نامند: وَ قِيلَ يٰا أَرْضُ ...
  • شعر انتظار
  • اشعار عاشورایی
  • شعر مقاومت
  • شعر طنز
  • شعر کودک

آرایه ابداع

 

آرایه ابداع:

هر گاه در عبارتى، چند صنعت بديعى آورند، آن را ابداع نامند: وَ قِيلَ يٰا أَرْضُ اِبْلَعِي مٰاءَكِ وَ يٰا سَمٰاءُ أَقْلِعِي وَ غِيضَ اَلْمٰاءُ وَ قُضِيَ اَلْأَمْرُ وَ اِسْتَوَتْ عَلَى اَلْجُودِيِّ وَ قِيلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ اَلظّٰالِمِينَ 1- 25 11: 44- و گفته شد اى زمين آب خود را فرو بر و اى آسمان مبار و آب فرو رفت و كار

پايان يافت و كشتى بر كوه جودى مستقر گشت و گفته شد دور باد ستمگر.

آيۀ مزبور بهترين مثال براى صنعت ابداع است چرا كه علاوه بر فصاحت و بلاغت، بيشترين صنعت بديعى را از آن استخراج كرده‌اند. از جمله:« مناسبت» ميان اِبْلَعِي و أَقْلِعِي،« مطابقۀ» ميان أَرْض و

سَمَاء،« إرداف» در اِسْتَوَتْ،« تمثيل» در وَ قُضِيَ الْأَمْرُ،« إرصاد» و« تسهيم»،« اعتراض»،« ائتلاف لفظ با لفظ»،« ائتلاف لفظ

با معنى»،« انسجام» و غيره.

حافظ از باد خزان در چمن دهر مرنج

 

فكر معقول بفرما گل بى‌خار كجاست؟

مصداق صنعت ابداع است براى اين كه چند صنعت بديعى در آن به كار رفته است:

صنعت تجريد، حسن ختام، مراعات نظير، مذهب كلامى و غيره.

دلى كه غيب‌نماى است و جام جم دارد

 

ز خاتمى كه دمى گم شود چه غم دارد؟

چند صنعت بديعى را شامل است: حسن مطلع، سجع ميان جم، خاتم، دم و غم،

تلميح، تلميح به گم شدن انگشترى حضرت سليمان و غيره.

رشتۀ تسبيح اگر بگسست معذورم بدار

 

دستم اندر ساعد ساقىّ سيمين ساق بود

مشتمل است بر صناعات زير: مراعات نظير ميان دست و ساعد و ساق، ايهام،

ارصاد و تسهيم، هم حرفى( تكرار هشت بار حرف سين) و غيره. در ديوان حافظ كمتر غزلى را مى‌توان يافت كه يك يا

چند بيت آن چند صنعتى نباشد.

 

چاپ ایمیل

  • شاعران-معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37
  • 38
  • 39
  • 40
  • 41
  • 42
  • 43
  • 44
  • 45
  • 46
  • 47
  • 48
  • 49
  • 50
  • 51
  • 52
  • 53
  • 54
  • 55
  • 56
  • 57
  • 58
  • 59
  • 60
  • 61
  • 62
  • 63
  • 64
  • 65
  • 66
  • 67
  • »
  • شاعران منتخب معاصر
  • «
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • »